Wpływ witamin na nasze życie

Wpływ witamin na nasze życie

Właściwy rozwój organizmu człowieka wymaga nie tylko dostarczenia odpowiedniej ilości białek, węglowodanów, tłuszczy i składników mineralnych, ale również pewnej ilości różnorodnych w swojej budowie substancji organicznych, jakimi są witaminy. Czym one są i jaki jest ich podział? Jaki wywierają wpływ na zdrowie?

Rola witamin w prawidłowym funkcjonowaniu organizmu

Witaminy nie są odpowiedzialne za pełnienie funkcji energetycznych ani odżywczych, lecz oddziałują regulacyjnie – pełniąc rolę biokatalizatorów procesów metabolicznych w komórkach. Niemniej jednak bez tych substancji harmonijna praca całego organizmu nie byłaby możliwa. Ich głównym źródłem jest pożywienie oraz suplementy diety (syntetyczne formy witamin). Ciągłe dostarczanie witamin w sposób egzogenny (zewnętrzny) uwarunkowany jest niezdolnością organizmu ludzkiego do ich samodzielnej produkcji, czym cechuje się większość zwierząt. Wyjątkiem od powyższej reguły jest możliwość pozyskiwania śladowych ilości witaminy D, wytwarzanej w skórze pod wpływem promieniowania słonecznego oraz witamin z grup B i K dzięki funkcjonowaniu specyficznych bakterii w układzie pokarmowym. Stopień zawartości i zapotrzebowania witamin w organizmie człowieka określany jest w trzech kategoriach:

  • Brak- awitaminoza,
  • Niedobór – hipowitaminoza,
  • Nadmiar – hiperwitaminoza.

Witaminy – podział

Jeszcze na początku XXI wieku sądzono, iż istnieje trzynaście podstawowych witamin, a mianowicie: A, C, D, E, K oraz osiem różnych witamin B. Obecnie znane jest trzynaście odmian witaminy B, a niektóre z nich (niacyna lub witamina B12) występują aż w sześciu postaciach.  Sam skład chemiczny witamin cechuje się dużym zróżnicowaniem. Są wśród nich zarówno alkohole jak i kwasy, różnicuje je także masa cząsteczkowa. Biorąc pod uwagę charakter aktywacji substancji w organizmie, wyodrębnia się również prowitaminy, które przybierają postać czynną biologicznie dopiero po przejściu określonych przemian w organizmie. Ze względu na kryterium rozpuszczalności witaminy dzieli się na:

  • Rozpuszczalne w tłuszczach: A, D, E i K;
  • Rozpuszczalne w wodzie: B, C, PP i kwas foliowy.

O ile nadmiar pierwszej grupy kumulowany jest w komórkach i może zaszkodzić, druga grupa jest trudna do przedawkowania, gdyż jej nadmiar wydalany jest w pocie i moczu. Warto wiedzieć, iż niektóre grupy witamin, np. A, C i E wykazują pożądane właściwości chroniące organizm przed działaniem szkodliwych wolnych rodników – antyoksydacyjne.